Waarom jeugdwerk mij beter maakt als tech lead

Op papier lijken die werelden ver uit elkaar te liggen. Overdag werk ik als tech lead of architect in softwareteams. In mijn vrije tijd engageer ik mij in het jeugdwerk als instructeur bij Top Vakantie.

Toch bots ik telkens weer op dezelfde kern: mensen vooruit helpen zonder hun plaats in te nemen.

Dat is misschien wel de grootste overeenkomst tussen een team begeleiden en een groep animatoren opleiden. In beide contexten draait het niet om zelf het meeste te weten of het luidst aanwezig te zijn. Het draait om richting geven, veiligheid creëren en mensen sterker laten vertrekken dan ze binnenkwamen.

Verantwoordelijkheid is iets anders dan controle

In jeugdwerk werk je vaak met mensen die nog volop zoeken. Startende animatoren, jonge begeleiders, mensen die veel goesting hebben maar nog niet altijd het overzicht.

De reflex kan dan snel zijn om alles dicht te timmeren. Elke stap uitleggen. Elk risico op voorhand afvangen. Zelf de leiding nemen zodra het spannend wordt.

Maar daar leert bijna niemand iets van.

Verantwoordelijkheid geven betekent net dat je ruimte laat. Niet roekeloos, wel bewust. Je schetst het kader, maakt verwachtingen expliciet en blijft dichtbij genoeg om bij te sturen wanneer nodig.

In softwareteams werkt dat exact hetzelfde. Een tech lead die elk technisch detail zelf beslist, helpt misschien op korte termijn, maar maakt het team op termijn afhankelijk. Richting geven is nodig. Controle over alles willen houden meestal niet.

Rust is besmettelijk

Een groep voelt onmiddellijk aan of iemand nog overzicht heeft.

Tijdens een cursus of vorming gebeurt er altijd wel iets onverwachts. Iemand haakt af. Een planning schuift op. Een oefening landt niet zoals gehoopt. Op zo’n moment helpt paniek niemand vooruit.

Wat dan telt, is rust bewaren zonder te doen alsof er geen probleem is. Benoemen wat er gebeurt. Beslissen wat nu prioriteit heeft. En vooral: niet beginnen trekken aan alles tegelijk.

Dat herken ik sterk uit projectwerk. Ook daar zijn incidenten zelden het echte probleem. De manier waarop een team erop reageert, bepaalt meestal of het beheersbaar blijft.

Rust is geen karaktertrek. Het is een vorm van verantwoordelijkheid.

Feedback werkt alleen als er vertrouwen onder zit

In jeugdwerk geef je voortdurend feedback. Soms klein en praktisch, soms confronterender. Niet om iemand af te rekenen, wel om groei mogelijk te maken.

Maar feedback zonder vertrouwen wordt snel ruis. Of erger: een aanval.

Daarom probeer ik eerst te investeren in veiligheid. Mensen moeten voelen dat feedback niet bedoeld is om hen kleiner te maken, maar om hen te helpen scherper te worden. Dat vraagt eerlijkheid, maar ook timing en nuance.

Die les neem ik elke dag mee in mijn werk. Code reviews, architectuurkeuzes, teamafspraken, evaluatiegesprekken: inhoud alleen volstaat niet. Als de relatie broos is, komt zelfs correcte feedback verkeerd binnen.

Goede feedback is dus niet alleen een kwestie van gelijk hebben. Het is ook een kwestie van draagvlak.

Niet iedereen moet op dezelfde manier groeien

Wat mij in jeugdwerk altijd is bijgebleven, is hoe verschillend mensen leren.

De ene heeft vooral nood aan structuur. De andere groeit net wanneer hij of zij zelf mag proberen. Sommigen hebben tijd nodig om hun plaats te vinden. Anderen nemen spontaan ruimte in, maar missen soms nog diepgang.

Wie mensen begeleidt, moet dus verder kijken dan een standaardaanpak.

Ook in softwareteams werkt een uniforme stijl zelden goed. Niet elke developer heeft nood aan dezelfde coaching. Niet elke collega heeft hetzelfde tempo, dezelfde ambitie of dezelfde onzekerheden. Leiding geven betekent voor mij dan ook niet iedereen gelijk behandelen, maar iedereen eerlijk begeleiden.

Dat is arbeidsintensiever. Maar ook veel effectiever.

Voorbereiding geeft vrijheid

Een goede cursus lijkt vaak spontaan. Maar meestal zit daar veel voorbereiding achter.

Niet om alles vast te zetten, wel om vrijheid mogelijk te maken. Wie de inhoud kent, de volgorde begrijpt en mogelijke risico’s al eens heeft doordacht, kan tijdens de dag zelf veel flexibeler reageren.

Dat principe pas ik ook toe in technische context. Architectuur, workshops, migraties of moeilijke gesprekken verlopen zelden beter door ze volledig te improviseren. Goede voorbereiding maakt het net mogelijk om tijdens het moment zelf aanwezig te blijven.

Improvisatie zonder fundament is meestal gewoon hopen dat het lukt.

Waarom dit voor mij belangrijk blijft

Jeugdwerk is voor mij geen los hobbyblok naast de rest van mijn leven. Het is een plek waar veel van mijn overtuigingen scherper worden.

Ik leer er opnieuw dat leiderschap zelden spectaculair is. Vaak zit het in kleine dingen:

• duidelijk zijn zonder hard te worden
• ingrijpen zonder over te nemen
• feedback geven zonder iemand vast te zetten
• verantwoordelijkheid dragen zonder jezelf centraal te plaatsen

Dat zijn exact dezelfde dingen die ik in softwareteams probeer waar te maken.

Misschien is dat ook waarom die twee werelden voor mij zo natuurlijk samenkomen. Ze gaan allebei over ontwikkeling. Niet alleen van systemen of trajecten, maar vooral van mensen.

En uiteindelijk is dat nog altijd het werk waar ik de meeste energie van krijg.